Cukrzyca go nie zatrzymała. 21-latek pobiegnie 27 km w Warszawie

27 kilometrów dziennie, przez 27 kolejnych dni, w każdej z 27 stolic Unii Europejskiej. Hakaroa Vallée chce w ten sposób pokonać łącznie 729 kilometrów i pokazać, że cukrzyca typu 1 nie musi oznaczać rezygnacji ze sportu, ambitnych planów ani podróży.

Jednym z przystanków na jego trasie będzie Warszawa. 21-letni aktywista z Francji, który od dziesięciu lat żyje z cukrzycą typu 1, ma pobiec w polskiej stolicy 9 sierpnia. Jego inicjatywę wspiera Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, wykorzystując wydarzenie do zwrócenia uwagi na potrzebę wcześniejszego rozpoznawania choroby.

27 stolic i 729 kilometrów

Europejska inicjatywa rozpoczęła się 27 lipca w Madrycie. Finał zaplanowano na 22 sierpnia w Paryżu. Każdego dnia Hakaroa ma pokonywać 27 kilometrów w kolejnej unijnej stolicy.

Według Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków młody Francuz ma już za sobą m.in. ponad 3 tys. kilometrów przejechanych na rowerze. Swoimi działaniami chce przełamywać stereotyp, że cukrzyca typu 1 wyklucza intensywną aktywność fizyczną i realizację ambitnych celów.

Warszawski etap ma jednak nie tylko sportowy wymiar. Organizatorzy chcą przypomnieć, że bezpieczne życie z cukrzycą zależy m.in. od odpowiednio wczesnego rozpoznania, dostępu do leczenia, edukacji i systematycznego monitorowania stanu zdrowia.

Diagnoza wciąż bywa stawiana za późno

Cukrzyca typu 1 rozwija się stopniowo i przez pewien czas może nie powodować wyraźnych objawów. U części dzieci i dorosłych choroba zostaje rozpoznana dopiero w momencie znacznego pogorszenia stanu zdrowia. Szczególnie niebezpieczna jest cukrzycowa kwasica ketonowa – ostre powikłanie wynikające z głębokiego niedoboru insuliny. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymagający pilnego leczenia szpitalnego.

Polskie Stowarzyszenie Diabetyków zwraca uwagę, że nadal zbyt wiele rodzin poznaje diagnozę dopiero wtedy, gdy dziecko trafia do szpitala w ciężkim stanie.

– Wizyta Hakaroa w Warszawie pokazuje, że cukrzyca typu 1 nie musi ograniczać marzeń. Aby jednak dzieci mogły żyć bezpiecznie i aktywnie, choroba musi zostać wykryta odpowiednio wcześnie

– podkreśla Monika Kaczmarek, prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Chorobę można wykryć przed wystąpieniem objawów

Badania przesiewowe mogą umożliwić rozpoznanie wczesnych stadiów cukrzycy typu 1, zanim pojawią się jej kliniczne objawy.

W pierwszym stadium choroby obecne są co najmniej dwa autoprzeciwciała związane z procesem autoimmunologicznym, ale glikemia pozostaje prawidłowa. W drugim stadium pojawiają się już zaburzenia gospodarki węglowodanowej, choć pacjent nadal może nie odczuwać typowych dolegliwości.

Wczesne wykrycie pozwala objąć dziecko regularnym monitoringiem, przygotować rodzinę do życia z chorobą i rozważyć kwalifikację do dostępnych form postępowania, które mogą opóźniać przejście do pełnoobjawowej cukrzycy typu 1.

Badania przesiewowe połączone z dalszą obserwacją mogą również znacząco ograniczać ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej w chwili rozpoznania jawnej choroby.

Badanie podczas bilansu sześciolatka?

Polskie Stowarzyszenie Diabetyków postuluje włączenie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy typu 1 do bilansu zdrowia sześciolatka. Organizacja apeluje również o zapewnienie szerszego dostępu do diagnostyki dzieci i dorosłych w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na razie jest to postulat organizacji pacjenckiej, a nie element obowiązującego programu badań wszystkich sześciolatków.

– Bilans sześciolatka jest najlepszym momentem do prowadzenia badań populacyjnych, ponieważ praktycznie każde dziecko przechodzi wtedy obowiązkową ocenę stanu zdrowia. Oznacza to możliwość objęcia przesiewem całej populacji bez konieczności organizowania dodatkowych wizyt

– argumentuje Monika Kaczmarek.

Prezes PSD wskazuje, że rozszerzenie bilansu o takie badania byłoby kolejnym krokiem w rozwoju profilaktyki chorób przewlekłych.

Rodzina zyskuje czas na przygotowanie

Rozpoznanie choroby w stadium przedobjawowym nie oznacza, że dziecko od razu będzie wymagało podawania insuliny. Pozwala jednak objąć je specjalistyczną obserwacją i przygotować rodzinę do dalszego przebiegu choroby.

Rodzice mogą wcześniej poznać objawy narastającego niedoboru insuliny, zasady monitorowania glikemii oraz postępowania w razie pogorszenia stanu dziecka. Dzięki temu pierwszym doświadczeniem związanym z cukrzycą nie musi być nagła hospitalizacja.

– Dziś dysponujemy wiedzą i możliwościami, które pozwalają wykryć cukrzycę typu 1 jeszcze przed pojawieniem się objawów. To rozwiązania, które mogą uratować zdrowie i życie wielu dzieci – mówi Monika Kaczmarek.

Jej zdaniem wcześniejsze wykrywanie choroby może również zmniejszać liczbę hospitalizacji i przygotować system ochrony zdrowia na szersze stosowanie terapii modyfikujących jej przebieg.

„W diabetologii czas ma kluczowe znaczenie”

Prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków zwraca uwagę, że inwestycje we wczesną diagnostykę przynoszą korzyści nie tylko pacjentom i ich rodzinom.

– W diabetologii czas ma kluczowe znaczenie. Inwestycje we wczesną diagnostykę i nowoczesne leczenie cukrzycy nie są kosztem – są inwestycją w zdrowie społeczeństwa, bezpieczeństwo pacjentów i stabilność całego systemu ochrony zdrowia – zaznacza Monika Kaczmarek.

Podkreśla też, że cukrzyca dotyczy nie tylko dzieci i seniorów, lecz również osób w wieku produkcyjnym. Właściwe leczenie pozwala im pozostać aktywnymi zawodowo i społecznie.

Powstaje Centrum Edukacji i Historii Cukrzycy

Wizycie Hakaroa Vallée w Warszawie i debacie o nowoczesnej profilaktyce ma towarzyszyć otwarcie Centrum Edukacji i Historii Cukrzycy. Placówka ma łączyć dokumentowanie historii polskiej diabetologii i działalności społeczności pacjenckiej z edukacją oraz wsparciem dla osób żyjących z cukrzycą i ich bliskich.

– Centrum ma być miejscem, które łączy historię opieki diabetologicznej w Polsce z nowoczesną edukacją i realnym wsparciem dla pacjentów oraz ich bliskich – zapowiada Monika Kaczmarek.

Warszawski etap wyzwania Hakaroa Vallée ma przypominać, że diagnoza cukrzycy typu 1 zmienia codzienność, ale nie musi odbierać planów na przyszłość. Warunkiem jest jednak odpowiednio wczesne rozpoznanie oraz dostęp do bezpiecznego i skutecznego leczenia.